logo Hornsund

strona główna





<< Geomagnetyzm

Jak prowadzimy obserwacje geomagnetyczne

Obecnie w obserwatorium geomagnetycznym w Hornsundzie do prowadzenia ciągłego zapisu zmian składowych pola stosuje się zestaw rejestrujący PSM (Przenośna Stacja Magnetyczna), wykonany w Centralnym Obserwatorium w Belsku. Zamocowano w nim trzy wariometry torsyjne, ustawione w prostopadłych do siebie płaszczyznach. W każdym z nich znajduje się magnesik z lusterkiem rozpięty na cienkiej nici kwarcowej, mający swobodę ruchów tylko w jednej płaszczyźnie. Promień świetlny odbity od lusterka pada na układ elementów fotoelektrycznych, na wyjściu którego napięcie zmienia się proporcjonalnie do zmian składowej pola, działającej na magnesik. Napięcie to jest po wzmocnieniu kierowane na cewkę sprzężenia zwrotnego, nawiniętą na obudowę wariometru. Indukowane w cewce pole magnetyczne jest skierowane przeciwnie do kierunku zmian składowej pola ziemskiego i tysiąckrotnie redukuje odchylenia magnesu. W ten sposób powstaje pętla ujemnego sprzężenia zwrotnego, w której tysiąckrotnie zostają pomniejszone wszelkie błędy, wynikające ze zmiany parametrów poszczególnych elementów układu. Zapewnia to bardzo wysoką stabilność rejestracji. Względne wartości składowych pola są zapisywane co 1 sekundę w pamięci operacyjnej dwóch niezależnych rejestratorów cyfrowych.

Służba czasu jest prowadzona w oparciu o wskazania GPS (Global Positionning System).

Czułość rejestracji wyznacza się przy pomocy indukowania dodatkowego pola o ściśle określonym natężeniu. Powstaje ono w wyniku przepływu prądu o znanym natężeniu w dziesięciozwojowej cewce, której średnica została dokładnie zmierzona.

Dla wyznaczenia bezwzględnej wartości tzw. bazy rejestrowanej składowej wykonuje się dwa razy w tygodniu pomiary absolutne w osobnym pawilonie.

Całkowite natężenie pola mierzone jest magnetometrem protonowym w oparciu o zależność miedzy częstotliwością precesji protonów a natężeniem pola, w którym ta precesja zachodzi.


Deklinację oraz inklinację magnetyczną wyznacza się teodolitem geodezyjnym, w którym nie ma części stalowych, zakłócających naturalne pole ziemskie. Na lunecie teodolitu zamocowana jest sonda magnetyczna, w której indukuje się składowa pola równoległa do jej osi. Pomiar polega na znajdowaniu kierunków prostopadłych do pola geomagnetycznego, przy których natężenie składowej równoległej do osi sondy wynosi zero.


mapa strony, literatura i odnośniki